|
|||
![]() |
'RAHATSIZ ETMEYE GELDİM' | ||
| Yusuf ALİOĞLU | |||
Yeni fetişizmine veya yeni denilen siyasal yanılsamalara tutulmadan ve propagandif içerikli bazı söylemlerin aldatıcılığına kapılmadan “yeni şeyler” söylemenin zamanıdır.
Bir kâbus, bir karabasan, bir hafakan gibi tarih şuurumuzun üzerine kurulan sentetik çözümlemelerin ve inorganik önermelerin sosyolojik aidiyetlerimizle yaşadığı doku uyuşmazlığı zaten uzun zamandan beridir yeni bir şeyler söylemeyi gerektiriyordu.
Birçoğumuzun aslında gördüğü ama tek başına söyleme cesaretini gösteremediği iğreti resimler, çarpık diyaloglar, hukuksuz zeminler, irrasyonel ifadeler, ironik muhabbetler artık kendini imha aşamasına geldi.
Merhum Cemil Meriç’in isabetle belirttiği üzere, ‘İdeolojiler şuurumuza giydirilen deli gömlekleri’ idiler. Entelektüel ve siyasal formların çürümüşlüğünü gören Theodor Adorno ‘Yanlış hayat doğru yaşanmaz’ derken ne kadar da haklıydı. Bizi yıllarca aklı ihmal kulvarında oyalayarak basit kelime, sembol ve büyük anlatılara teşne kıldılar. Ancak saf akıl ya da aklın tarihteki yürüyüşü ‘ideolojileri ölme’ aşamasına getirdi.
Çünkü kulaklarımızı tıkasak da, gözlerimizi kapatsak da, gündemimizi farklı kılsak da tez ile anti tezin, iyi ile kötünün aynı yerde kalması kısacası hareketten azade bir uzam ve sosyal gerçeklik mümkün değildi.
Modernizm bütün albenisine rağmen ‘post’ postulatını geliştirerek ayakta durmaya çalışıyor. Fizikötesi inkarlara dayanan bu paradigma şimdi post modern hurafeler üzerinden fizikötesi fantezilerle yaşam alanları yaratmaya çalışıyor.
Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler (laissez faire, laissez passer/ Adam Smith) mitosu ile oyalanan insanlar, liberalizmin sadece dünyanın dibini kazdığını fark edince afalladılar. Küresel ısınma, doğal tahribat, ekolojik dengesizlik, bölgesel kaoslar, ekonomik sıkıntılar, göç, işsizlik, fakirlik gibi konularda liberalizm ne kadar masum?
Liderler gibi düşünürler de zor zamanlarda, karanlığın en keskin demlerinde yetişirler. Doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine dünyanın düşünsel kuraklıklar yaşadığı bir zamandan geçiyoruz. Küresel kuşatmalarla köleleştirilmiş her toplumda cesur cümleleri ile irrasyonaliteye savaş açacak akil çağdaşlara, yiğit insanlara muhtacız.
İthal ikameci düşüncelerle ideoloji yapılmayacağını çok şey kaybettikten sonra öğrendik. Başkalarının kavramlarıyla düşünme tembelliği için söylenen ‘taşıdığı cevherin farkında olmayan madenciler’ gibiydik. Zihni birer mülteci kampına çeviren hazır reçetelerle ömür nimetini tüketiyorduk. Muhafazakârlığı demokrasi ile, sosyalizmi İslam ile, milliyetçiliği liberalizm ile entegre ve enterne etmeye çalışan kuramsal tuhaflıklar ile zaman kaybettik, imkanlarını tükettik.
Doğu’yu Batı’dan, İslam’ı Paris komünistlerinden, milliyetçiliği sanayi devrimcisi Avrupalılardan, sosyal adaleti ikinci sınıf Baas rejimlerinden, sol düşünceyi miadını doldurmuş mistik muhafazakâr kalemlerden öğrenme usulsüzlüğü ülke müktesebatına çok şey kaybettirdi.
Onun için; bilgi nedir, niçin vardır, nasıl kullanılır gibi sorular soracak ve bilgi namusu, bilgi savaşı, bilge davranış, bilge hayat gibi örnekler sunacak yiğit adamlara şiddetle ihtiyacımız var.
Tarihin buz tutmuş yüzeyinde patinaj yapan skolastik avareliğin yarattığı bu sıkıntıları gören Mehmet Akif (1873-1936), ‘700 yıllık eserlerle avarelik’ diyordu İslam dünyasının bilgi karşısındaki hal-i pür melali için. Pakistanlı filozof Muhammed İkbal (1873-1936), ‘donmuş kalmış 500 yıllık metinler’ diyordu düşünmenin kapısını kapayan aynı akıl için.
Yine çağdaş düşünürlerden Fazlur Rahman (1919-1988), ‘1000 yıllık ahmaklık’ diyordu kendisini yenileyemeyen ve ilimden bir pay üzere olmayan geleneksel kalıplar için.
Çünkü, Alfred North Whitehead’ın da dediği gibi ‘Geçmişi körü körüne yinelemek, entelektüel intihardı.’
Doğaya ve fıtrata mütenasip olmayan sözcükler makyajlarıyla beraber dökülüyor. Kerli ferli adamlar ve kalınca kitapları, gönüllü kulları, uzun ince yolları ve neme nem diyalektikleri bir bir buharlaşıyor.
Donmuş kalıpları kıracak, potansiyel enerjiyi kinetize edecek, avarelik sergüzeştimize nokta koyacak, aklımızı ahmaklıklardan koruyacak ve niceliğin egemenliğine, esatirü-l evvelin söylencesine, oligarşinin meczup tahkirlerine takılmadan ‘rahatsız etmeye geldim’ diyecek “akleden kalplere” ihtiyacımız var.
Edward Said’in ifadesiyle, “iktidara hakikati söyleyen ve her türlü konforlu uzlaşıyı reddeden kişi’lere ihtiyacımız var.
Durun kalabalıklar demenin, şu oynanan tiyatronun senaryosunu yırtıp dekorunu parçalamanın, inşa edici sözler söylemenin, siyasal illüzyonlara takılmadan kaotik zamanları aşmanın ve her daim şiddet yüklü kelimelerden sakınmanın zamanıdır.
Kişiliksizleştirici ve köleleştirici her türlü maddi ve manevi, tarihsel ve güncel, aktif ve pasif, bilinen ve bilinmeyen statükoya (Marksist literatürdeki egemen ideolojiye) karşı bir Seyyit Rıza olup:’hilelerinle, yalanlarınla baş edemedim, bu bana dert oldu. Ama ben de senin önünde boyun eğip diz çökmedim, bu da sana dert olsun’ demenin zamanıdır.
Kısacası; bir Sokrates azizliğiyle ezber bozmanın, kafa konforuna dokunmanın, rahatsız etmenin zamanıdır.
Bunu yapacak haysiyetli insanlar var olduğunda, ‘Benim bir dinim yok, ancak bir din seçecek olsaydım, Ali Şeriati’nin dini olurdu’ diyecek Jean Paul Sartre’lar da olacaktır.
20 Aralık 2019
|
|||
| Etiketler: 'RAHATSIZ, ETMEYE, GELDİM', | |||
|